Hoe we elkaar ontmoetten #2: Jobst Brandt en Cino Cinelli

Jobst Brandt (1935-2015) was een van de meest invloedrijke buitenstaanders en inspirerende ontdekkingsreizigers in de fietswereld.

Als pionier in het rijden met racefietsen buiten de gebaande paden, organiseerde hij legendarische ‘Jobst rides’. Jaren voordat de mountainbike en gravelbike hun intrede deden, nam hij fietsers als Tom Ritchey, Gary Fisher en Eric Heiden mee diep de trails van de Santa Cruz Mountains in. Daarnaast ontwikkelde hij tot in detail innovatieve oplossingen voor het moderne fietsen, zoals profielbanden en de eerste fietscomputer.

Dankzij onze oude vriend en bijdrager aan Cinelli: the Art and Design of the Bicycle, Max Leonard, ontdekten we onlangs dat Brandt een gepassioneerde klant was van Cinelli’s framebouwafdeling gedurende de jaren 50, 60 en 70. In die drie decennia kocht hij minstens zes fietsen en maakte hij bovendien onbetaalbare foto’s van de fabriek en Cino. Door Brandts jarenlange passie voor het rijden met racefietsen offroad en Cino’s eigen ervaring met onverharde wegen uit zijn profcarrière in de heroïsche jaren 30 en 40, waren we enorm benieuwd naar de technische dialoog en relatie tussen deze twee heel verschillende, uitgesproken vernieuwers van de moderne racefiets — en hoe dat vandaag de dag nog steeds doorwerkt in gravel-innovatie.

Hieronder vind je notities en foto’s uit Max’ binnenkort te verschijnen boek over Brandt dat je nu al kunt pre-orderen om het project te steunen HIER.

Tijdens zijn leven bracht Jobst bijna vijftig zomers door in de Alpen, waar hij lichtgewicht toerde en elke keer ruim 2.000 mijl aflegde, altijd met een camera bij zich om zijn reis vast te leggen. Op zijn eerste Alpenrit, in 1959, bracht hij een bezoek aan de Zwitserse bandenfabrikant Sieber, die hem overtuigde om over te stappen op houten velgen (Jobsts tubelijm smolt namelijk van zijn Fiamme aluminium velgen tijdens de lange Alpenafdalingen).
Daarna trok Jobst naar Cino Cinelli.

“De volgende ochtend, met de banden gelijmd en de wielen recht,” schreef Jobst in zijn dagboek, “bedankte ik meneer Sieber voor alle hulp en rolde ik verder naar Milaan waar ik op het station wat extra kleding in de koffer achterliet. Ik reed oostwaarts door de stad via de via Andrea Doria en via Porpora naar Lambrate, naar via Egidio Folli 45 waar de Cinelli-fabriek is gevestigd, waar op grote schaal fietsen, sturen en stuurpennen worden geproduceerd. Het kantoor van meneer Cinelli ligt naast een zijtak van de Lambro, die blijkbaar dienstdoet als hoofdriolering”.

“Het contrast tussen de omgeving en de bruisende, bloeiende fabriek waar zulke elegante machines werden gemaakt, was opvallend. Mevrouw Cinelli vertelde kort over haar tijd bij Sieber, en dat ze jarenlang zijn secretaresse was toen een jonge wielrenner uit Toscane, die af en toe langskwam voor onderdelen, haar zijn hand aanbood. Cino bekeek mijn fiets en hoe die me paste, en zei dat hij daar morgen na wat nadenken iets aan zou doen”.

“De volgende ochtend liet hij me een paar keer over het erf rijden en verhoogde toen het zadel een beetje en schoof het naar voren. Hij monteerde zijn nieuwste model 360 mm extra breed stuur met diepe reach op een 120 mm stuurpen, waarbij hij de remhendels beter positioneerde. Verder kreeg ik de nieuwste Campagnolo trapas en 180 mm vijf-gaats Cinelli (Magistroni) stalen cranks, die me eindelijk perfect lopende kettingbladen gaven in tegenstelling tot het oude drie-gaats systeem. Hij was niet blij met mijn keuze voor houten velgen en probeerde me weer op Fiamme aluminium te krijgen, maar daar ging ik niet op in.”

De fiets waarop Jobst deze reis maakte was een 62 cm blauwe Cinelli Super Corsa, besteld bij Spence Wolf’s bike shop in Cupertino, Californië.

Jobst bestelde zo’n frame in 1957 en nog een in 1958. Na de Alpenrit van 1959 ging Jobst werken bij Porsche in Stuttgart, waar hij de handleiding van de 356 vertaalde en later werkte aan de wielophanging van racewagens. Vanuit zijn nieuwe Europese thuis bezocht hij Cinelli opnieuw tijdens zijn Alpenrit in 1960, en daarna door de jaren 60 en 70 heen.

In 1962 bestelde hij een Super Corsa rechtstreeks bij Cino, en in 1964 nam hij zijn kersverse vrouw Helga mee op een tocht door de Alpen, waarbij ze onderweg bij Cinelli stopten om voor haar een bijpassend frame op te halen (dat ze nog steeds bezit). Ze dineerden ook met Cino en zijn familie in zijn privéappartement. Helga’s fiets was uitgerust met een van de allereerste verticale achteruitvaleinden, die door Jobst zelf waren ontworpen en gemaakt; later beweerde hij dat Cinelli deze aan Campagnolo had doorgespeeld en dat ze het model werden voor Campagnolo’s eigen ontwerp.

Terug in de VS na zijn huwelijk bestelde hij in 1971 minstens nog een Cinelli bij Spence Wolf in Cupertino, en hij bleef tot in de jaren zeventig corresponderen met Cino.

Na zijn ontmoeting en gezamenlijke ritten met Tom Ritchey, die nog op de middelbare school zat toen hij fillet-brazed raceframes bouwde in de jaren zeventig, stapte Jobst over op een Ritchey-frame, en sloot hij zijn fietsleven af op een frame van een andere Californische bouwer, Peter Johnson.

In totaal heeft Jobst minstens zes Cinelli-frames gehad. Geen daarvan is bewaard gebleven: als 1,96 m lange renner die graag over onverharde wegen reed, was hij niet bepaald zachtzinnig voor frames en onderdelen; hij brak, scheurde of deukte regelmatig wat hij bereden had.
Hij schroomde niet om zelfs meesterbouwers als Cino Cinelli te wijzen op wat hij als fabricagefouten zag!