Dziedzictwo · Historia designu

Skrzydlate C

W 1979 roku właściciel Cinelli spojrzał na rower i zobaczył maszynę odzianą w herb swojego dziadka. Przekazał dwóm najzdolniejszym młodym projektantom z Mediolanu czystą kartkę. Tylko jeden z nich wrócił ze skrzydłami.

LIPIEC 2026  ·  Dziedzictwo  ·  Design

1948 – 1978Logo sprzed wojny

Aż do końca lat 70. włoski rower wyścigowy mówił jeszcze językiem ustalonym przed wojną. Ramy malowano w czystych, perfekcyjnie położonych kolorach: czarnym, czerwonym, białym, niebieskim, brązowym, srebrnym. Dekoracje na tym tle — herby, ornamenty, klasyczna włoska ikonografia — były dziełem wielkich dekoratorów okresu międzywojennego, rzemieślników, którzy potrafili sprawić, że rama była odbierana jako spójna całość, a nie zbiór części.

Potem przyszła odbudowa. Włochy po wojnie podniosły się błyskawicznie i gdzieś w tym pośpiechu zerwała się nić łącząca dawnych dekoratorów z ich rzemiosłem. Heraldyczne symbole utrzymywały się na ramach jeszcze przez całe lata 70., ale ręce, które nadawały im sens, już zniknęły. Gdy pod koniec lat 70. do Cinelli wszedł nowy właściciel, te kolory i herby wyglądały dokładnie tak, jak wyglądały: zmęczone, zużyte, nakładane bez tej pasji, która kiedyś sprawiała, że nie można było oderwać od nich wzroku.

1979Właściciel Cinelli przejmuje stery

Nowy właściciel Cinelli nie zamierzał pielęgnować resztek dawnego rzemiosła. Widział rower jako obiekt designu, technicznie niemal doskonałą maszynę — najwydajniejszy środek transportu, jaki kiedykolwiek powstał — która jednak utraciła umiejętność komunikowania tego światu. Problemem kolarstwa nie była inżynieria, lecz komunikacja.

Jedną z pierwszych decyzji nowego większościowego udziałowca Cinelli nie była zmiana rur czy geometrii. Uznał, że marka potrzebuje nowego logo — takiego, które odda jego wizję roweru jako dynamicznego, nowoczesnego, społecznie żywego obiektu, a nie reliktu w dziadkowym herbie.

1979Dwóch projektantów, jedna czysta kartka

Nowego logo postanowił szukać całkowicie poza światem kolarstwa, zapraszając dwóch młodych projektantów-architektów, którzy właśnie zaczynali budować swoją pozycję w Mediolanie: Boba Noordę i Italo Lupiego.

Noorda miał już na koncie poważne projekty. Wkrótce zdobył Compasso d’Oro — najważniejszą włoską nagrodę za design — a wraz z Massimo Vignellim stworzył system oznakowania, który do dziś prowadzi pasażerów nowojorskiego metra. Lupi, z wykształcenia architekt, rozwijał karierę, która zaprowadziła go na stanowisko dyrektora artystycznego Domus i Abitare — dwóch najbardziej prestiżowych magazynów o designie na świecie — oraz na listę klientów takich marek jak Prada, Vespa czy Miu Miu.

Jak na konserwatywną branżę rowerową, brief był wręcz ryzykowny: żadnych odniesień do kolarskiej tradycji, żadnych komitetów, żadnych bezpiecznych rozwiązań. Obaj projektanci od razu zrozumieli intencje. Dostali pełną swobodę.

1979„Zbyt poważne”: propozycja, która nie wzleciała

Noorda wrócił z projektem opartym na tej samej przejrzystości, która sprawdziła się w jego systemach informacji miejskiej: rygorystycznym, czytelnym, przemyślanym. Właściciel Cinelli uznał go za zbyt poważny.

Lupi wrócił ze skrzydłami.

Wybrał projekt Lupiego bez większego wahania, pomijając jednego z najbardziej zdyscyplinowanych włoskich grafików na rzecz czegoś bardziej nieoczywistego, swobodnego i trudniejszego do obrony na papierze.

1979Ląduje skrzydlate C

Lupi zapisał nazwę Cinelli krojem Standard Bold, a następnie rozsunął litery na tyle, by znak odbierany był jako symbol, nie jako wyraz. Wokół litery C owinął parę skrzydeł — kształt, który później powiązał z czystym, pewnym siebie językiem graficznym brytyjskich marek motocyklowych z lat 50.

Nie miało to nic wspólnego z peletonem. Właśnie o to chodziło.

1979 – 1980sKolory, które nie zawdzięczają niczego kolarstwu

W tych skrzydłach Lupi umieścił trzy kolory, których żadna marka rowerowa nie miała powodu używać: pomarańczowo-czerwony, łagodną zieleń i ciepły żółty. Paletę tę wywodził z emalii brytyjskich lokomotyw. Patrząc na nią dziś, widać w niej wyraźnie produkt mediolańskiej sceny designu końca lat 70. i początku 80.: bezczelny, postmodernistyczny, zupełnie obojętny wobec tego, co branża rowerowa uznawała za dobry smak.

1980s – TodayNajczęściej kopiowane logo w kolarstwie

Skrzydlate C spełniło oczekiwania właściciela Cinelli — i znacznie więcej. Wyróżniło Cinelli na tle całego rynku i stało się, według wielu, najczęściej kopiowanym logo rowerowym współczesnej epoki.

Było seksowne. Było zabawne, trochę ironiczne, ewidentnie stworzone przez ludzi, którzy doskonale wiedzieli, co robią. Nie miało sensu w zestawieniu z typową wizualną gramatyką marek rowerowych, a jednocześnie było całkowicie logiczne jako dzieło pewnej siebie, lekko zadziornej mediolańskiej sceny designu, która miała do tego pełne prawo.

2026Paleta, wyhaftowana

Skrzydlate C wciąż pojawia się na ramach Cinelli — wciąż ze skrzydłami. Ale trzy kolory wybrane przez Lupiego z powodów niezwiązanych z rowerami żyją dziś własnym życiem: haftowane, nie drukowane, na koszulce stworzonej, by nosić ją długo po zakończonej jeździe. Dwa kolory bazowe — biały lub niebieski, ten sam haftowany znak na obu.

Źródła: archiwum firmowe Cinelli i materiały historyczne marki; biografia i dorobek Boba Noordy (Wikipedia; Museo del Marchio Italiano); biografia i dorobek Italo Lupiego (Domus; Archilovers; Campeggi Design).

← Wróć do aktualności